Hansı işçilərə istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiyalar verilmir?

Hansı işçilərə istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiyalar verilmir?Təcrübədə bir sıra hallarda işçilər işə daxil olur və qısa bir müddətdə işdən azad olunurlar. Yəni, əmək müqavilələrinə xitam verilir. Belə olan hallarda həmin işçilərə istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiyalar verilməlidirmi?
Banker.az Dövlət Vergi Xidmətinə istinadən xəbər verir ki, sərbəst auditor Altay Cəfərov misallarla aydınlıq gətirir. 
Misal 1: "AA" MMC müəyyən vəzifəyə 10.06.2023-cü il tarixində işçi işə qəbul edib və müəyyən səbəbə görə işçinin əmək müqaviləsinə 21.06.2023-cü il tarixində xitam verilib. İşçiyə istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə kompensasiya verilməlidirmi?
Misal 2: "BB" MMC 10.06.2023-cü il tarixində işçi işə qəbul edib və müəyyən səbəbə görə işçinin əmək müqaviləsinə 21.07.2023-cü il tarixində xitam verilib. İşçiyə istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə kompensasiya verilməlidirmi?
Misal 3: "AA" MMC müəyyən vəzifəyə 10.06.2023-cü il tarixində işçi işə qəbul edib və müəyyən səbəbə görə işçinin əmək müqaviləsinə 21.08.2023-cü il tarixində xitam verilib. İşçiyə istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə kompensasiya verilməlidirmi?
Birinci və ikinci misalda qeyd olunan hallarda işçiyə istifadə edilməmiş əmək məziniyyətinə görə heç bir kompensasiya verilməyəcək. Üçüncü misalımızda isə işçiyə istifadə edilməmiş əmək məziniyyətinə görə kompensasiya veriləcək.
Cavabları əsaslandırmaq üçün Əmək Məcəlləsinin 113, 140, 144-cü maddələrinə istinad etməliyik. Məcəllənin 113-cü maddəsinin 3-cü bəndinə əsasən, əmək məzuniyyəti hər il müvafiq iş ili üçün verilir. İş ili işçinin işə götürüldüyü gündən başlanır və növbəti ilin həmin günü başa çatır. Əgər işçinin iş ili onun əmək məzuniyyətinə çıxmaq üçün müraciət etdiyi vaxtda başlanmayıbsa, onda ona əmək məzuniyyəti yalnız iş ili başlanandan sonra verilə bilər. Bir iş ilinə görə yalnız bir əmək məzuniyyəti verilə bilər. Təqvim ili ərzində işçinin iki iş ilinə görə məzuniyyət hüququ olduqda o, həmin təqvim ilində hər iki iş ilinə görə məzuniyyətdən birlikdə və ya ayrı-ayrılıqda istifadə edə bilər.
Əmək Məcəlləsinin 140-cı maddəsində isə göstərilib ki, məzuniyyət vaxtı üçün ödənilən orta əməkhaqqı onun hansı iş ili üçün verilməsindən asılı olmayaraq məzuniyyətin verildiyi aydan əvvəlki 12 təqvim ayının orta əməkhaqqına əsasən müəyyən edilir. 12 təqvim ayından az işləyib məzuniyyətə çıxan işçinin orta aylıq əməkhaqqı onun faktiki işlədiyi tam təqvim aylarına əsasən hesablanır.
Məcəllənin 144-cü maddəsinin 2-ci bəndinə görə, əmək müqaviləsinə xitam verilməsinin səbəbindən və əsasından asılı olmayaraq işçiyə işdən çıxan günədək hər hansı şərt və ya məhdudiyyət qoyulmadan istifadə etmədiyi bütün iş illərinin əsas məzuniyyətlərinə görə pul əvəzi ödənilməlidir.
Əmək məzunuyyətinin hesablanmasında və kompensasiyanın hesablanmasında dövr kimi iş ili yox, məzuniyyətdən əvvəlki tam aylar götürülür. İş ilinin başlanması və sona çatması tam aylar olmaya bilər. Məsələn, bizim yuxarıdakı misalımızda 10.06.2023-cü il tarixi əmək məzinuyyəti üçün iş ilinin başlanması tarixidir.
Deməli, işçinin əmək məzuniyyətindən istifadə hüququ varsa və iş ili tam başa çatmamışdan əvvəl işdən azad olunursa, onda məzuniyyətə görə kompensasiya dövrü kimi yarımçıq iş ili götürülməlidir.
Birinci misalda 10.06.2023-cü ildə işə daxil olub və 21.06.2023-cü ildə işdən azad edilib. Bu dövrdə ancaq 10 təqvim gününü işləyıb və dövrdə iş ilinə daxil olan hər hansı bir iş ayı yoxdur. Odur ki, işçiyə heç bir kompensasiya verilməyəcək.
İkinci misalda 10.06.2023-cü ildən 21.07.2023-cü il tarixinə kimi olan iş ilinə görə 10.06.2023-10.07.2023 bir iş ayı və 10 təqvim günü vardır. Nəticə etibarı ilə işçiyə bir iş ayına görə kompensasiya hesablanılıb ödənilməlidir. Ancaq Əmək Məcəlləsinin 140.2.-ci maddəsinə görə, 12 təqvim ayından az işləmiş işçiyə əmək məzuniyyəti və kompensasiya əvvəlki tam ayların orta əməkhaqqına görə hesablanır. Nə iyun, nə də iyul aylarını tam işləmədiyinə görə işçiyə bir iş ayı üçün kompensasiya hesablamaq mümkün olmayacaq.
Üçüncü halda isə 10.06.2023-cü ildən 21.08.2023-cü il tarixinə kimi olan iş ilinə görə iki iş ayı və 10 təqvim günü vardır. Artıq burada 2023-cü ilin iyul ayı tam təqvim ayı olduğuna görə işçiyə kompensasiya hesablamaq mümkündür. Ona görə də 2 iş ayına görə kompensasiya ödəniləcək.
Nəzərə alsaq ki, işçiyə 30 gün əsas əmək məzuniyyəti düşür, onda hesablama belə olacaq:
(30 gün : 12 ay ) x 2 ay = 5 gün
İşçiyə 5 gün əmək məzuniyyətinə görə kompensasiya veriləcək.
Tutaq ki, işçinin 500 manat əməkhaqqısı vardır. Hesablamalar aşağıdakı kimi olacaq:
"500 manat : 1 təqvim ayı: 30,4) x 5 gün = 82,24 manat.
Beləliklə, həmin işçinin məziniyyətə görə kompensasiya məbləği 82,24 manat olacaq.

Tarix: 12 Sep 2023

Oxşar xəbərlər

Divan almazdan əvvəl nələri bilməlisiniz?

Divan almazdan əvvəl nələri bilməlisiniz?

Divan evin həm rahatlığını, həm də ümumi görünüşünü müəyyən edən əsas mebellərdən biridir. Buna görə də yeni divan alarkən yalnız onun xarici görünüşünə deyil, ölçüsünə, materialına, keyfiyyətinə və funksionallığına da diqqə

İşlənmiş mebelin üstünlükləri

İşlənmiş mebelin üstünlükləri

İstifadə olunmuş mebel evlərini, ofislərini və ya digər məkanlarını təchiz etmək istəyən bir çox insanlar üçün vaxt keçdikcə daha çox seçim olunan əşyalar halına gəlib. İstifadə olunmuş mebelin yeni mebellərin alınması il

Qapı açılmırsa səbəb nə ola bilər?

Qapı açılmırsa səbəb nə ola bilər?

Qapının bağlı qalması və ya açılmaması insanların ən çox qarşılaşdığı biridir. Əksər hallarda səbəb sadə görünsə də, arxasında mexaniki nasazlıq, kilid problemi və ya qapının düzgün işləməməsi dayanır. Açar yerinə girir

Uzunömürlü istifadə üçün ən etibarlı televizor brendləri hansılardır?

Uzunömürlü istifadə üçün ən etibarlı televizor brendləri hansılardır?

Aldığımız televizoru uzun müddət istifadə etmək istəyirik. Buna görə seçim edərkən ən yaxşı variantı götürürük. Texnologiya sürətlə inkişaf etdikcə televizor modelləri də tez-tez yenilənir. Bazarda çoxsaylı brend və seçimlə

Məcburi işburaxma dövrü üçün əməkhaqqı məbləğinin hesablanması

Məcburi işburaxma dövrü üçün əməkhaqqı məbləğinin hesablanması

Qanunvericiliyə əsasən, işçinin qanunsuz olaraq işdən çıxarılması məhkəmə qaydasında sübut olunarsa və işçi işinə bərpa edilərsə, işəgötürən məcburi boşdayanma günlərinə görə ona ödəniş etməlidir. Bəs işçinin məcburi işburaxm

Çilingər xidməti nə vaxt lazımdır?

Çilingər xidməti nə vaxt lazımdır?

Çilingər xidmətləri texniki baxış, daxili hissələrin aşınmasının qiymətləndirilməsi, uyğunluğun yoxlanması və açar təmirini əhatə edir. Məsələn, dublikat açar düzgün kəsilmədikdə problem dərhal üzə çıxmaya bilər. Açar dönür

Yeni paltaryuyan alarkən nələrə diqqət edilməlidir?

Yeni paltaryuyan alarkən nələrə diqqət edilməlidir?

Yeni paltaryuyan alan zaman istifadəçilər bir çox səhvlərə yol verir. Əsas problem cihazın texniki xüsusiyyətlərinə yox, yalnız görünüşünə və ya qiymətinə görə seçilməsidir. Nəticədə alınan model ya ehtiyacdan böyük olur

Cam balkon sifarişi verərkən düzgün ölçü götürülməsi niyə vacibdir?

Cam balkon sifarişi verərkən düzgün ölçü götürülməsi niyə vacibdir?

Cam balkon balkon sahəsinin şüşə panellərlə bağlanmasıdır. Bu sistem həm küləkdən, tozdan qoruyur, həm də istifadə sahəsini artırır. Şüşələr xüsusi mexanizmlə açılıb-bağlanır və istəyə uyğun istifadə imkanı verir. Cam balko

İkinci əl tikinti materialları almaq risklidirmi?

İkinci əl tikinti materialları almaq risklidirmi?

Tikinti zamanı material seçimi ümumi nəticəyə birbaşa təsir edir. Bəzi alıcılar büdcəni qorumaq üçün ikinci əl materiallara yönəlir və bu seçim ilk baxışda sərfəli görünür. Doğrudan da, bəzi hallarda yaxşı vəziyyətdə ola


ustalar ehtiyat hisseleri ev temiri elanlar sayti resm kurslari daşınmaz əmlak paltar dolabi avtomobil ehtiyat hisseleri turlar.az masinlar kombi ustasi ikinci el mebel mehdiabad